Maria Fołtyn
(2000)


Śpiewaczka i reżyser operowy - urodziła się w  1924  r. w Radomiu. Studia wokalne odbyła pod kierunkiem Adama Didura w Katowicach, a po jego śmierci (1946) kształciła się u Wandy Hendrich i Adama Ludwiga w Sopocie, a następnie u Ady Sari w Warszawie i Giulli Tess w Vercelli. W latach 1969-1973 studiowała na Wydziale Reżyserii Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie. Jest laureatką dwóch międzynarodowych konkursów wokalnych: w 1956 r. zdobyła Złoty Medal w Vercelli, a w 1957 r. - II nagrodę w Chiavarri. 

Debiutowała na scenie w Gdańsku w 1949 r.  tytułową rolą w operze ,,Halka" Stanisława Moniuszki. W latach 1949-1962 była solistką Opery Warszawskiej - zadebiutowała tam rolą Balladyny w ,,Goplanie" Władysława Żeleńskiego, a  w latach 1962-1965  była solistką opery w Lipsku. W następnych latach występowała w teatrach operowych Lubeki i Hamburga. W 1967 r. powróciła do kraju i podjęła pracę w Teatrze Wielkim w Łodzi.  Do jej najwybitniejszych ról operowych należały partie Moniuszkowskie - Halka, Hanna w ,,Strasznym Dworze" oraz Hrabina w operze pod tym samym tytułem. Odnosiła także sukcesy w sopranowych partiach dzieł Giacomo Pucciniego, Piotra Czajkowskiego, Giuseppe Verdiego czy Richarda Wagnera.  Występowała również z recitalami w Polsce, wielu krajach Europy, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i na Kubie. Dokonała nagrań radiowych i płytowych z muzyką m.in. Stanisława Moniuszki, Edvarda Griega, Roberta Schumanna i Franza Schuberta.

Po zakończeniu kariery wokalnej na początku lat siedemdziesiątych, poświęciła się pracy reżysera operowego. Pierwszym zrealizowanym przez nią spektaklem była ,,Halka" Stanisława Moniuszki wystawiona w Hawanie na Kubie w 1971 r. Od tego momentu rozpoczęła się seria inscenizacji oper polskich Karola Kurpińskiego, Feliksa Nowowiejskiego, Ignacego Jana Paderewskiego, Romualda Twardowskiego i obcych,  m.in. ,,Pajace" Ruggera Leoncavalla, ,,Dama Pikowa" Piotra Czajkowskiego i ,,Łucja z Lammermoor" Gaetano Donizettiego.

Życiową pasją artystki stało się popularyzowanie muzyki Stanisława Moniuszki w Polsce i za granicą. ,,Halkę" wystawiła m.in. w Turcji, na Kubie, w Meksyku, Brazylii i Japonii. Przez 20 lat (od 1978 do 1998) była dyrektorem artystycznym Międzynarodowego Festiwalu Moniuszkowskiego w Kudowie Zdroju. W 1988 r. założyła w Warszawie Towarzystwo Miłośników Muzyki Moniuszki i została jego prezesem. W 1992 r. zorganizowała i została dyrektorem oraz jurorem Międzynarodowego Konkursu Wokalnego im. Stanisława Moniuszki, który odbywa się co trzy lata w Warszawie. Jako reżyser zrealizowała wszystkie dzieła sceniczne Moniuszki, dokonała też adaptacji scenicznej ,,Śpiewnika domowego". Jest także zapraszana do jury renomowanych konkursów wokalnych na świecie.

Maria Fołtyn - oprócz tytułu doktora honoris causa Akademii Muzycznej we Wrocławiu, który przyznano jej w 2000 r. -  otrzymała wiele nagród i odznaczeń za zasługi w dziedzinie kultury, m.in. tytuł ,,Zasłużony dla Kultury Narodowej",  Złoty Krzyż Zasługi oraz Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.