prof. dr hab. Alan Urbanek

ALAN URBANEK

Jest absolwentem Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu. Ukończył dyrygenturę chóralną w klasie prof. Haliny Bobrowicz (dyplom 1992) oraz dyrygenturę symfoniczną w klasie prof. Marka Pijarowskiego (dyplom 1995). W roku 1996 - doktorat,  w 2002 - habilitacja,  2003 - Podyplomowe Studia Zarządzanie Kulturą na Uniwersytecie Jagiellońskim. W styczniu 2009 roku z rąk Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej odebrał tytuł profesora w dziedzinie sztuki muzycznej.

Od ukończenia studiów w 1992 roku związany z wrocławską Akademią Muzyczną. Przez wiele lat pracował na Wydziale Edukacji Muzycznej prowadząc klasę dyrygowania, obecnie jest profesorem na Wydziale Kompozycji, Teorii Muzyki, Dyrygentury i Muzykoterapii, członkiem Katedry Dyrygentury, prowadzi klasę dyrygentury symfonicznej. Sprawuje kierownictwo organizacyjne Ogólnopolskiego Konkursu Studentów Dyrygentury im. Adama Kopycińskiego, w październiku 2019 został powołany do Rady Dyscypliny Sztuki Muzyczne. W latach 2016 – 2020 pełnił funkcję Przewodniczącego Wydziałowej Komisji Wyborczej, w 2013 roku powołany został w skład Wydziałowej Komisji ds. Nauki, natomiast w kadencji 2012 – 2016 był członkiem Senatu AMKL.

Wcześniej, w ramach programu Socrates – Erasmus prowadził kursy dla studentów  Hochschule für Musik Carl Maria von Weber w Dreźnie, sprawował kierownictwo organizacyjne dwóch edycji Międzynarodowego Turnieju Dyrygentów Chóralnych W Stronę Polifonii, współpracując z Wydziałem Instrumentalnym przez blisko 10 lat sprawował kierownictwo Studenckiej Orkiestry Symfonicznej. 

Dotychczas wypromował kilkudziesięciu magistrów, był promotorem w dwóch  przewodach doktorskich, pełnił funkcję recenzenta w przewodach doktorskich oraz funkcję sekretarza w komisjach habilitacyjnych. 

Poza Akademią Muzyczną związany z Uniwersytetem Wrocławskim gdzie od 1992 roku kieruje Chórem Uniwersytetu Wrocławskiego Gaudium oraz Uniwersytetem Przyrodniczym we Wrocławiu gdzie od 2009 roku sprawuje kierownictwo Chóru Uniwersytetu Przyrodniczego.

Jeszcze w czasie studiów dyrygenckich, w roku 1994 przygotował i wykonał dyrygując Orkiestrą Filharmonii Kaliskiej oraz Chórem Gaudium Uniwersytetu Wrocławskiego Requiem c-moll Luigi Cherubiniego prezentując ten utwór wrocławskiej publiczności.

Aktywną zawodową  działalność dyrygencką rozpoczął w 1995 rok obejmując w lutym funkcję kierownika Chóru Opery Wrocławskiej. Współrealizował premiery m.in. Czarodziejskiego Fletu Wolfganga Amadeusza Mozarta i Don Carlosa Giuseppe Verdiego. W latach 1995 – 2001 związał się z Teatrem Muzycznym Operetką Wrocławską gdzie pełnił kolejno funkcje asystenta dyrygenta, dyrygenta, kierownika orkiestry, kierownika muzycznego. Rozpoczynał od dyrygowania słynnej Zemsty Nietoperza Johanna Straussa, następnie realizował praktycznie wszystkie pozycje z bieżącego repertuaru Teatru m.in.: Księżniczka Czardasza w wybitnej reżyserii Igora Przegrodzkiego, Wiedeńska Krew, Hrabia Luxemburg, Student Żebrak, Wiktoria i jej Huzar. Współpracował jako dyrygent przy realizacji Sztukmistrza z Lublina w reżyserii Jana Szurmieja oraz musicalu Chicago w znakomitej reżyserii Roberto Skolmowskiego.   

W roku 1996 w ramach przewodu doktorskiego poprowadził Orkiestrę Filharmonii Kaliskiej, Chór Gaudium Uniwersytetu Wrocławskiego oraz solistów  prezentując wrocławskiej publiczności Stabat Mater Gioacchino Rossiniego w ramach Koncertów Wielkopostnych. 

Od roku 1997 Koncerty Wielkopostne zyskały patronat Kolegium Rektorów Uczelni Wrocławia i Opola. W kolejnych latach wrocławska publiczność miała okazję usłyszeć wielkie dzieła muzyki oratoryjnej: Stabat Mater Josepha Haydna, Mszę G – dur Franza Schuberta, Liturgia Domestica op. 79 Aleksandra Grieczaninowa (pierwsze wykonanie we Wrocławiu), Msza Misterium Krzyża Świętego Andrzeja Nikodemowicza (pierwsze wykonanie we Wrocławiu), Requiem d-moll Wolfganga Amadeusa Mozarta, Stworzenie Świata Josepha Haydna, Stabat Mater Karola Szymanowskiego.

W 1997 roku w ramach Koncertu Finałowego XXIV Festiwalu Barbórkowego Chórów Studenckich wykonał słynne Carmina Burana Carla Orffa prowadząc Orkiestrę Filharmonii Opolskiej, połączone chóry akademickie oraz solistów.

W roku 2000 przygotował i poprowadził z udziałem m.in. Wrocławskiej Orkiestry Kameralnej Leopoldinum Uroczysty Koncert Oratoryjny Requiem op. 48 Gabriela Fauré w ramach obchodów 300-lecia Uniwersytetu Wrocławskiego. W kolejnych latach w ramach Święta Uniwersytetu Wrocławskiego zaprezentował m.in.: Nieszpory Ludźmierskie Jana Kantego Pawluśkiewicza (setne wykonanie utworu w pełnej premierowej obsadzie, z udziałem Kompozytora), Missa pro Pace Wojciecha Kilara (z udziałem Kompozytora).

W latach 2000/2002 powrócił do Opery Wrocławskiej obejmując ponownie funkcję kierownika Chóru. Współpracując m.in. z Ewą Michnik współrealizował premiery: Straszny Dwór Stanisława Moniuszki,  Carmen Georgesa Bizeta, Skrzypek na dachu z muzyką Jerry’ego Bocka.

W latach 2002–2005 sprawował kierownictwo artystyczne Chóru przy Filharmonii Wrocławskiej będąc m.in. współrealizatorem dzieł oratoryjnych w ramach koncertów filharmonicznych oraz kolejnych edycji Międzynarodowego Festiwalu Wratislavia Cantans. Przygotował wówczas takie Dzieła jak: III Symfonia „Pieśń o nocy” op. 27 Karola Szymanowskiego, Dzwony op. 35 Sergiusza Rachamaninowa, Messa da Requiem Giuseppe Verdiego,  Planety na chór i orkiestrę op. 32 Gustava Holsta, Muzyka do Dramatu „Sen nocy letniej” Feliksa Mendelssohna, Oratorium Susanna Georga Friedricha Händla, Song of the Youth G, Schi-Wen Chin, Missa pro Pace Wojciecha Kilara.

We wrześniu 2002 roku uczestniczył w USA w koncercie poświęconym pamięci ofiar zamachów na WTC, wykonując m.in. utwory wrocławskich kompozytorów w tym Oratorium Św. Jadwiga Patronka Porozumienia autorstwa Mirosława Gąsieńca.

Od 2006 roku realizuje projekty własnego autorstwa oraz bierze udział w realizacjach wielkoobsadowych projektów artystycznych. Dyrygował podczas 25. Edycji Festiwalu Polskiej Muzyki Współczesnej Musica Polonica Nova, brał udział w Festiwalu Filmowym Era Nowe Horyzonty, zrealizował dla TVP jako dyrygent wspólnie ze znakomitą Orkiestrą Akademii Beethovenowskiej z Krakowa program Arie ze śmiechem z udziałem największych gwiazd polskiej muzyki rozrywkowej. Realizował koncert w ramach projektu Polonia Semper Fidelis – w Hołdzie Janowi Pawłowi II -  Wielkiemu,  współrealizował w Hali Stulecia koncert  Requiem pro Pace z muzyką Hadriana Tabęckiego w reżyserii Romana Kołakowskiego.

W 2014 roku podczas 49. edycji Festiwalu Jazz nad Odrą poprowadził słynną Błękitną Rapsodię George'a Gershwina towarzysząc wspólnie z Orkiestrą Symfoniczną wrocławskiej Akademii Muzycznej jednemu z najznakomitszych pianistów jazzowych – Adamowi Makowiczowi. Również w 2014 roku nawiązał współpracę z kompozytorem Bartoszem Chajdeckim. Koncerty z muzyką z serialu Czas Honoru z udziałem aktorów, wykonawców głównych ról filmowych, realizowane były w wielu miastach w Polsce m.in. : w Warszawie przy Pomniku Powstania Warszawskiego w 71. Rocznicę Powstania oraz w Narodowym Starym Teatrze w Krakowie.

W 2016 roku jako dyrygent współtworzył największe wydarzenia artystyczne w ramach Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016 współpracując z reżyserem Chrisem Baldwinem: Ceremonia Otwarcia (styczeń 2016), FLOW (czerwiec 2016 - uznane za największe widowisko multimedialne w historii Wrocławia) – z udziałem znakomitej Orkiestry Akademii Beethovenowskiej z Krakowa, młodych muzyków z The Jerusalem Academy of Music and Dance, Hochschule für Musik Carl Maria von Weber z Drezna oraz 300 osobowego międzynarodowego chóru. Sprawował również kierownictwo muzyczne Ceremonii Zamknięcia ESK (grudzień 2016).

W 2017 roku poprowadził po raz pierwszy we Wrocławiu Oratorium Michała Lorenca Przymierze. Premiera utworu miała miejsce rok wcześniej w Warszawie. Był współrealizatorem spektaklu En, avant marche! w reżyserii belgijskiego choreografa Alaina Platela i Franka Van Laecke, otwierającego 9.edycję Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Dialog we Wrocławiu.

W roku 2018 realizował autorski projekt Historia Pamięć Tożsamość w ramach obchodów Jubileuszu 100-lecia odzyskania przez Polskę Niepodległości, wziął udział jako dyrygent w koncercie Wrocław dla Aleppo oraz współrealizował ostatni wrocławski spektakl w reżyserii Romana Kołakowskiego Imiona Wolności.

Dotychczasowy dorobek dyrygencki to ponad tysiąc koncertów, spektakli operowych i operetkowych. Poza wymienionymi wcześniej utworami ma na swoim koncie wykonania takich dzieł jak: Msza C-dur op. 86 Ludwiga van Beethovena, Fantazja c-moll op. 80 Ludwiga van Beethovena, Nänie op. 82 Johannesa Brahmsa, III Symfonia op. 36 Pieśni żałosnych Henryka Mikołaja Góreckiego, Stabat Mater Josepha Haydna, Pasja wg Św. Mateusza, Stabat Mater, De Profundis Metropolity Hilariona (Alfiejewa), Msza C-dur Koronacyjna KV317 Wolfganga Amadeusza Mozarta, II Symfonia op.52 (Lobgesang) Feliksa Mendelssohna, Msza Misterium Krzyża Świętego Andrzeja Nikodemowicza, Requiem dla mojego Przyjaciela Zbigniewa Preisnera, Liturgia Polskich Ormian w oprac. Stanisława Śmiełowskiego.  

Miał przyjemność współpracy z najwybitniejszymi polskimi solistkami i solistami: Aleksandrą Kurzak, Jadwigą Rappe, Stefanią Toczyską, Ewą Vesin, Józefem Fraksteinem, Piotrem Kusiewiczem, Piotrem Łykowskim, Bogdanem Makalem, Leonardem Andrzejem Mrozem, Wiesławem Ochmanem, Krzysztofem Szmytem.

Jako dyrygent prowadził koncerty z udziałem muzyków Filharmonii Dolnośląskiej w Jeleniej Górze,  Filharmonii Łódzkiej, Filharmonii Kaliskiej, Filharmonii Opolskiej, Filharmonii Sudeckiej w Wałbrzychu, Filharmonii Wrocławskiej, z Zespołem Solistów  Ricordanza Wiktora Kuzniecowa. Wielokrotnie współpracował z Orkiestrą Uniwersytetu im. Marcina Lutra w Halle. Szczególnym doświadczeniem była współpraca dyrygencka ze znakomitą Orkiestrą Akademii Beethovenowskiej z Krakowa. Z muzykami Orkiestry Kameralnej Wratislavia dokonał pierwszego w Polsce nagrania Liturgia Domestica Aleksandra Grieczaninowa.  

W 1992 roku otrzymał Stypendium Ministra Kultury.  Jest laureatem III Nagrody Międzynarodowego Turnieju Dyrygentów Chóralnych W Stronę Polifonii, laureatem I Nagrody Ogólnopolskiego Konkursu Dyrygentów Chóralnych im. Prof. Stanisława Kulczyńskiego w Poznaniu. Wielokrotnie odbierał nagrody przyznane m.in. przez Prezydenta Wrocławia, Rektorów Uniwersytetu Wrocławskiego, Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu oraz wrocławskiej Akademii Muzycznej. Wyróżniony Złotą Odznaką Towarzystwa Miłośników Wrocławia za działalność dla rozwoju Miasta, jest posiadaczem Srebrnej Odznaki Honorowej  Polskiego Związku Chórów i Orkiestr za zasługi w pracy społecznej Związku. W roku 2012 został odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi. W 2015 roku otrzymał Order Św. Marii Magdaleny I stopnia. W tym samym roku został uhonorowany Odznaką Zasłużony dla Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.  W roku 2017 odebrał Medal „Wrocław Dziękuje – ESK2016”. Z kolei w roku 2018 prowadzony przez Alana Urbanka Chór Gaudium Uniwersytetu Wrocławskiego otrzymał Brązowy Medal Zasłużony Kulturze GLORIA ARTIS.

Poza koncertami w Polsce występował w Austrii,  Białorusi, Chinach, Finlandii, Francji, Grecji, Kanadzie, na Litwie, w Macedonii, Niemczech, Portugalii, Rosji, Szwajcarii, Ukrainie, USA,  na Węgrzech i we Włoszech.